Logowanie
Logowanie Znajdź korepetytora

Masa molowa: wzór i kalkulator

Masę molową obliczamy, sumując masy atomowe wszystkich atomów we wzorze: M = Σ k · Ar, czyli masę atomową każdego pierwiastka mnożymy przez liczbę jego atomów i dodajemy wyniki. Na przykład M(H₂O) = 2 · 1,01 + 16,00 = 18,02 g/mol.

Wzór na masę molową

M = Σ k·Ar
M
masa molowa, g/mol
Mr
względna masa cząsteczkowa
Ar
względna masa atomowa
k
liczba atomów pierwiastka we wzorze

W legendzie podane są jednostki podstawowe: g, mol, dm³ i g/mol. Dane możesz wpisać także w mg, kg, cm³ i innych jednostkach – kalkulator sam je zamieni i pokaże zamianę w rozwiązaniu. Masy atomowe są zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku, tak jak w tablicach CKE.

Fe₂O₃

Skład substancji: liczba atomów, masa i udział każdego pierwiastka
PierwiastekLiczba atomówArMasa atomówUdział
Fe255,85111,7 69,9 %
O31648 30,1 %
M(Fe₂O₃)
159,7 g/mol
Mr(Fe₂O₃)
159,7
M(Fe₂O₃): 159,7 g/mol. Mr(Fe₂O₃): 159,7
Model cząsteczki Fe₂O₃ w kolorach układu okresowego i pasek, który pokazuje, jaką część masy molowej 159,7 g/mol stanowi każdy pierwiastek.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. WzórM(Fe₂O₃) = 2·Ar(Fe) + 3·Ar(O)
  2. PodstawienieM(Fe₂O₃) = 2·55,85 + 3·16 = 159,7 g/mol
  3. OdpowiedźM(Fe₂O₃) = 159,7 g/mol
Oblicz liczbę moli Fe₂O₃ z masy

Zadania z masy molowej z rozwiązaniami

  1. Zadanie 1

    Oblicz masę molową wody o wzorze H₂O.

    DaneH₂O
    1. WzórM(H₂O) = 2·Ar(H) + Ar(O)
    2. PodstawienieM(H₂O) = 2·1,01 + 16 = 18,02 g/mol
    3. OdpowiedźM(H₂O) = 18,02 g/mol

  2. Zadanie 2

    Oblicz masę molową siarczanu(VI) glinu Al₂(SO₄)₃. Pamiętaj, że indeks za nawiasem mnoży wszystkie atomy w nawiasie.

    DaneAl₂(SO₄)₃
    1. WzórM(Al₂(SO₄)₃) = 2·Ar(Al) + 3·Ar(S) + 12·Ar(O)
    2. PodstawienieM(Al₂(SO₄)₃) = 2·26,98 + 3·32,06 + 12·16 = 342,14 g/mol
    3. OdpowiedźM(Al₂(SO₄)₃) = 342,14 g/mol

  3. Zadanie 3

    Niebieskie kryształy siarczanu(VI) miedzi(II) to hydrat o wzorze CuSO₄·5H₂O. Oblicz jego masę molową, uwzględniając wodę krystalizacyjną.

    DaneCuSO₄·5H₂O
    1. WzórM(CuSO₄·5H₂O) = M(CuSO₄) + 5·M(H₂O)
    2. Części wzoruM(CuSO₄) = 63,55 + 32,06 + 4·16 = 159,61 g/mol
    3. M(H₂O) = 2·1,01 + 16 = 18,02 g/mol
    4. PodstawienieM(CuSO₄·5H₂O) = 159,61 + 5·18,02 = 249,71 g/mol
    5. OdpowiedźM(CuSO₄·5H₂O) = 249,71 g/mol

Masa molowa i obliczenia na molach sprawiają kłopot? Pomoże korepetytor

Korepetytorzy chemii Mathema tłumaczą zadania krok po kroku – od sprawdzianów w podstawówce po maturę z chemii. Zacznij od bezpłatnej lekcji próbnej online.

Znajdź korepetytora z chemii Lekcja próbna

Kurs chemii online → Uczysz chemii? Praca korepetytora chemii w Mathema.me →

Co to jest masa molowa?

Masa molowa M to masa jednego mola substancji, czyli porcji, która zawiera 6,02·10²³ cząstek. Wyrażamy ją w g/mol. Liczbowo masa molowa jest równa masie cząsteczkowej podanej w unitach: cząsteczka wody ma masę 18,02 u, więc mol wody ma masę 18,02 g. Dzięki temu masy atomowe z układu okresowego od razu dają masę molową.

Masę molową liczymy w prawie każdym zadaniu rachunkowym z chemii: bez niej nie zamienisz masy na mole, nie obliczysz stężenia molowego ani zawartości procentowej pierwiastka. Wystarczy rozpisać wzór na pierwiastki, policzyć atomy każdego z nich, pomnożyć przez masę atomową i dodać. Indeks za nawiasem mnoży wszystko, co jest w nawiasie, a w hydratach dodajemy masę wody krystalizacyjnej.

Przykład: kwas siarkowy(VI) H₂SO₄ ma 2 atomy wodoru, 1 atom siarki i 4 atomy tlenu, więc M = 2 · 1,01 + 32,06 + 4 · 16,00 = 98,08 g/mol. Największą część tej masy, około 65%, stanowi tlen. Kalkulator stosuje masy atomowe zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku, tak jak w tablicach CKE na maturze.

Najczęstsze błędy

  • Podawanie masy molowej bez jednostki albo w u: cząsteczka wody ma masę 18,02 u, ale masa molowa wody to 18,02 g/mol.
  • Pominięcie indeksu za nawiasem: w Ca(OH)₂ są 2 atomy tlenu i 2 atomy wodoru, a nie po jednym.
  • Pominięcie wody krystalizacyjnej: masa molowa hydratu to masa soli plus masa wszystkich cząsteczek wody, np. M(FeSO₄) + 7 · M(H₂O).
  • Wliczanie współczynnika z równania reakcji: masa molowa wody w zapisie 2H₂O to nadal 18,02 g/mol.
  • Branie mas atomowych z innej tablicy niż w zadaniu: na maturze używaj wartości z tablic CKE, np. Cl = 35,45, żeby wynik zgadzał się z kluczem.

Inne wzory z chemii

Liczba moliZawartość procentowa pierwiastkaLiczba cząsteczekUkład okresowy pierwiastkówWszystkie wzory z chemii

Najczęstsze pytania

Pomnóż masę atomową każdego pierwiastka przez liczbę jego atomów we wzorze i dodaj wyniki. Dla wodorotlenku sodu NaOH: M = 22,99 + 16,00 + 1,01 = 40,00 g/mol.

Masa cząsteczkowa to masa jednej cząsteczki w unitach (u), a masa molowa to masa jednego mola cząsteczek w g/mol. Obie mają tę samą wartość liczbową, np. 18,02 u i 18,02 g/mol dla wody.

Masę molową podajemy w gramach na mol (g/mol). Jednostką w układzie SI jest kg/mol, ale w zadaniach szkolnych i na maturze używa się g/mol.

Z układu okresowego pierwiastków. Na maturze korzysta się z tablic CKE, w których masy atomowe są zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku, np. H – 1,01, C – 12,01, O – 16,00, Cl – 35,45.

Do masy molowej soli dodaj masę molową wody pomnożoną przez liczbę cząsteczek wody we wzorze. Dla FeSO₄·7H₂O: M = 151,91 + 7 · 18,02 = 278,05 g/mol.