Żelazo (Fe)

Ferrum

Żelazo (Fe) — metal przejściowy, 4. okres, 8. grupa. Masa atomowa — 55,845 u, masa molowa atomu — 55,845 g/mol.

Położenie w układzieDo pełnego układu →
Liczba atomowa 26
Masa atomowa 55,845
Masa molowa 55,845 g/mol
Kategoria Metal przejściowy Ciało stałe

Właściwości żelaza

Liczba atomowa26
SymbolFe
Nazwa łacińskaFerrum
Masa atomowa55,845
Masa molowa55,845 g/mol
Grupa, okres, blok8, 4, d
KategoriaMetal przejściowy
Stan skupienia w 20 °CCiało stałe
Konfiguracja elektronowa[Ar] 3d⁶ 4s²
Wartościowość / stopnie utlenieniaII, III / +2, +3
Elektroujemność (Pauling)1,83
Temperatura topnienia / wrzenia1538 °C / 2862 °C
Gęstość7,874 g/cm³
Promień atomowy140 pm
Odkrycieod starożytności

Konfiguracja elektronowa żelaza

Fe
Model Bohra (uproszczony)
Elektrony na powłokach
K2L8M14N2
Zapis pełny

1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ 4s²

Zapis skrócony

[Ar] 3d⁶ 4s²

26 protonów · 26 elektronów

Wzory i związki żelaza

Substancja prostaFeżelazo

Masa molowa Fe: 55,845 g/mol

Tlenki
  • FeOtlenek żelaza(II)
  • Fe₂O₃tlenek żelaza(III)
  • Fe₃O₄magnetyt
Sole
  • FeCl₃chlorek żelaza(III)
  • FeSO₄siarczan(VI) żelaza(II)
Inne związki
  • Fe(OH)₃wodorotlenek żelaza(III)

Żelazo — ciekawostki

  1. 1Najpowszechniejszy pierwiastek Ziemi pod względem masy — jądro planety jest głównie żelazne.
  2. 2Hemoglobina we krwi zawiera żelazo, które przenosi tlen.
  3. 3Czyste żelazo jest miękkie; twardość stali daje domieszka węgla.

Zastosowanie żelaza

  • Stal i żeliwo w budownictwie
  • Samochody, mosty, narzędzia
  • Magnesy i rdzenie transformatorów
  • Katalizator syntezy amoniaku

Chemia sprawia trudności? Spróbuj lekcji z korepetytorem

Indywidualne lekcje chemii online dla szkoły podstawowej i liceum. Pierwsza lekcja jest próbna.

Najczęściej zadawane pytania

Masa molowa atomu żelaza — 55,845 g/mol.

Pełna: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d⁶ 4s². Skrócona: [Ar] 3d⁶ 4s².

Wartościowość: II, III. Stopnie utlenienia: +2, +3.