Stężenie procentowe: wzór i kalkulator

Co to jest stężenie procentowe?

Stężenie procentowe mówi, ile gramów substancji rozpuszczonej znajduje się w 100 g roztworu. W roztworze 10-procentowym soli na każde 100 g roztworu przypada 10 g soli i 90 g wody. Liczymy masę całego roztworu, a nie samej wody – to najważniejsza rzecz do zapamiętania.

Stężenie procentowe spotkasz w kuchni, w aptece i w laboratorium: ocet spirytusowy ma zwykle 10%, sól fizjologiczna 0,9%, a woda utleniona 3%. W zadaniach szkolnych roztwór się przygotowuje, rozcieńcza wodą albo zatęża przez odparowanie wody. Gdy podana jest objętość roztworu, jego masę obliczamy z gęstości: mr = d · V.

Przykład: w 180 g wody rozpuszczono 20 g cukru. Masa roztworu to 20 g + 180 g = 200 g, więc Cp = 20 g / 200 g · 100% = 10%. Częsty błąd to podzielenie przez 180 g, co daje około 11,1%. Kalkulator pilnuje tego za Ciebie: w trybie „Substancja + woda” sam dodaje masę wody do masy substancji.

Najczęstsze błędy

• Dzielenie przez masę wody zamiast przez masę roztworu: mr = ms + mw.
• Mylenie objętości z masą: 500 cm³ roztworu ma masę 500 g tylko wtedy, gdy jego gęstość wynosi 1 g/cm³. W pozostałych przypadkach mr = d · V.
• Wstawianie stężenia w procentach tam, gdzie wzór wymaga ułamka: 15% to 0,15.
• Zapominanie, że po dodaniu wody masa substancji rozpuszczonej się nie zmienia – rośnie tylko masa roztworu.