Liczba moli: wzór i kalkulator

Liczbę moli obliczamy, dzieląc masę substancji przez jej masę molową: n = m / M. Dla gazu w warunkach normalnych n = V / Vmol, gdzie Vmol = 22,4 dm³/mol, a z liczby cząstek n = N / NA.

Wzór na liczbę moli

Z masy
n = mM
n = mMm = n·MM = mn
Dla gazu (z objętości)
n = VVmol
n = VVmolV = n·Vmol
Z liczby cząstek
n = NNA
n = NNAN = n·NA
n
liczba moli, mol
m
masa, g
M
masa molowa, g/mol
V
objętość gazu, dm³
Vmol
objętość molowa, dm³/mol
N
liczba cząstek
NA
stała Avogadra, mol⁻¹

W legendzie podane są jednostki podstawowe: g, mol, dm³ i g/mol. Dane możesz wpisać także w mg, kg, cm³ i innych jednostkach – kalkulator sam je zamieni i pokaże zamianę w rozwiązaniu. Masy atomowe są zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku, tak jak w tablicach CKE.

Fe₂O₃M(Fe₂O₃) = 159,7 g/mol

0,307 mol
g/mol
nliczba moli
0,307 mol
liczba moli: 0,307 mol
Na wadze leży 49 g substancji Fe₂O₃. Przy masie molowej 160 g/mol to 0,307 mol – tyle kupek po 1 molu widać pod wagą.

Rozwiązanie krok po kroku

  1. Masa molowaM(Fe₂O₃) = 2·55,85 + 3·16 = 159,7 g/mol
  2. Wzórn = mM
  3. Podstawienien = 49 g159,7 g/mol
  4. Odpowiedźn ≈ 0,307 mol
Ile to cząsteczek? n = 0,3068 mol → liczba cząsteczek N

Zadania z liczby moli z rozwiązaniami

  1. Zadanie 1

    W naczyniu znajduje się 88 g tlenku węgla(IV) o wzorze CO₂. Oblicz liczbę moli tego gazu.

    DaneCO₂m = 88 g
    1. Masa molowaM(CO₂) = 12,01 + 2·16 = 44,01 g/mol
    2. Wzórn = mM
    3. Podstawienien = 88 g44,01 g/mol
    4. Odpowiedźn ≈ 2 mol
  2. Zadanie 2

    Do przygotowania solanki potrzeba 0,5 mol chlorku sodu NaCl. Oblicz, ile gramów soli trzeba odważyć.

    DaneNaCln = 0,5 mol
    1. Masa molowaM(NaCl) = 22,99 + 35,45 = 58,44 g/mol
    2. Wzórm = n·M
    3. Podstawieniem = 0,5 mol · 58,44 g/mol
    4. Odpowiedźm ≈ 29,2 g
  3. Zadanie 3

    Gaz w warunkach normalnych zajmuje objętość 11,2 dm³. Objętość molowa gazu w tych warunkach wynosi 22,4 dm³/mol. Oblicz liczbę moli gazu.

    DaneV = 11,2 dm³Vmol = 22,4 dm³/mol
    1. Wzórn = VVmol
    2. Podstawienien = 11,2 dm³22,4 dm³/mol
    3. Odpowiedźn = 0,5 mol

Zadania z moli nie wychodzą? Rozwiążemy je z korepetytorem

Korepetytorzy chemii Mathema tłumaczą zadania krok po kroku – od sprawdzianów w podstawówce po maturę z chemii. Zacznij od bezpłatnej lekcji próbnej online.

Co to jest mol?

Mol to jednostka liczności materii, czyli liczby cząstek. Jeden mol to 6,02·10²³ cząstek – atomów, cząsteczek albo jonów, zależnie od substancji. Chemicy liczą w molach, bo pojedyncze cząsteczki są zbyt małe, żeby je policzyć, a reakcje przebiegają według liczby cząstek, a nie według masy.

Liczbę moli najczęściej obliczamy z masy: n = m / M. Masę odważamy na wadze, a masę molową obliczamy ze wzoru i mas atomowych z układu okresowego. Dla gazów wygodniej skorzystać z objętości: w warunkach normalnych (0 °C, 1013 hPa) mol dowolnego gazu zajmuje 22,4 dm³. Trzeci sposób to liczba cząstek podzielona przez stałą Avogadra.

Przykład: 36 g wody to 36 g : 18,02 g/mol ≈ 2 mole, czyli około 1,2·10²⁴ cząsteczek. Tyle samo moli kwasu siarkowego(VI) ma masę już około 196 g, bo jego cząsteczka jest znacznie cięższa. Dlatego w równaniach reakcji porównujemy mole, a nie gramy. Kalkulator pokazuje to na rysunku: każda kupka pod wagą to jeden mol.

Najczęstsze błędy

  • Odwrócony wzór: M / m zamiast m / M. Sprawdź jednostki – g podzielone przez g/mol daje mol.
  • Stosowanie 22,4 dm³/mol do cieczy i ciał stałych: objętość molowa dotyczy tylko gazów.
  • Liczenie z 22,4 dm³/mol w innych warunkach niż normalne: w temperaturze pokojowej mol gazu zajmuje około 24 dm³.
  • Objętość w cm³ zamiast w dm³: 1 dm³ = 1000 cm³, więc 500 cm³ to 0,5 dm³.
  • Masa molowa policzona bez indeksu, np. dla azotu N₂ przyjęte 14,01 zamiast 28,02 g/mol.

Najczęstsze pytania

Podziel masę substancji przez jej masę molową: n = m / M. Na przykład 20 g wodorotlenku sodu NaOH (M = 40,00 g/mol) to 0,5 mola.

Podziel objętość gazu przez objętość molową: n = V / Vmol. W warunkach normalnych Vmol = 22,4 dm³/mol, więc 44,8 dm³ gazu to 2 mole.

W warunkach normalnych (0 °C, 1013 hPa) mol dowolnego gazu zajmuje 22,4 dm³. W temperaturze pokojowej objętość jest większa – około 24 dm³/mol.

Pomnóż liczbę moli przez masę molową: m = n · M. Na przykład 0,25 mola kwasu siarkowego(VI) to 0,25 · 98,08 ≈ 24,5 g.

To oficjalna nazwa wielkości, którą w szkole nazywa się zwykle liczbą moli. Oznaczamy ją literą n, a jej jednostką jest mol.