
{"id":130560,"date":"2024-06-05T15:14:21","date_gmt":"2024-06-05T12:14:21","guid":{"rendered":"https:\/\/mathema.me\/?p=130560"},"modified":"2026-03-24T15:41:31","modified_gmt":"2026-03-24T13:41:31","slug":"podstawowe-wzory-trygonometryczne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mathema.me\/pl\/blog\/podstawowe-wzory-trygonometryczne\/","title":{"rendered":"Podstawowe wzory trygonometryczne. Tabela trygonometryczna"},"content":{"rendered":"\n<p>Podstawy trygonometrii, w tym definicje funkcji i g\u0142\u00f3wne to\u017csamo\u015bci, zaczyna si\u0119 uczy\u0107 na geometrii w klasie \u00f3smej, kontynuuj\u0105c w dziewi\u0105tej. Ta dziedzina matematyki znajduje si\u0119 na przeci\u0119ciu algebry i geometrii i jest jednym z najtrudniejszych temat\u00f3w w programie szkolnym. Najwi\u0119kszym wyzwaniem jest zapami\u0119tanie du\u017cej liczby wzor\u00f3w trygonometrycznych. Mathema przygotowa\u0142a artyku\u0142 zawieraj\u0105cy podstawowe wzory trygonometryczne, funkcje trygonometryczne k\u0105t\u00f3w, to\u017csamo\u015bci trygonometryczne i inne przydatne materia\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Co nale\u017cy wiedzie\u0107, aby zrozumie\u0107 wzory trygonometryczne<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Trygonometria to dziedzina matematyki, kt\u00f3ra bada zwi\u0105zki mi\u0119dzy bokami i k\u0105tami tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w. Na podstawie wzor\u00f3w trygonometrycznych matematycy mog\u0105 oblicza\u0107 k\u0105ty.<\/li>\n\n\n\n<li>Sinus \u2013 w tr\u00f3jk\u0105cie prostok\u0105tnym sinus ostrego k\u0105ta jest okre\u015blany jako stosunek przeciwprostok\u0105tnej do hipotenizy.<\/li>\n\n\n\n<li>Cosinus \u2013 w tr\u00f3jk\u0105cie prostok\u0105tnym cosinus ostrego k\u0105ta jest okre\u015blany jako stosunek przyprostok\u0105tnej do hipotenizy.<\/li>\n\n\n\n<li>Tangens \u2013 to stosunek d\u0142ugo\u015bci przeciwprostok\u0105tnej do d\u0142ugo\u015bci przyprostok\u0105tnej.<\/li>\n\n\n\n<li>Cotangens \u2013 to stosunek d\u0142ugo\u015bci przyprostok\u0105tnej do d\u0142ugo\u015bci przeciwprostok\u0105tnej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Podstawowe wzory trygonometryczne:<\/h2>\n\n\n\n<p>Te wzory b\u0119d\u0105 potrzebne przy rozwi\u0105zywaniu trygonometrycznych zada\u0144 w programie szkolnym. Tutaj zgromadzone s\u0105 najbardziej popularne wzory oraz tabela funkcji trygonometrycznych niekt\u00f3rych k\u0105t\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Zwi\u0105zki mi\u0119dzy funkcjami trygonometrycznymi tego samego argumentu<\/h3>\n\n\n\n\\[\\sin^2a+\\cos^2a\\;=\\;1\\]\n\n\n\n\\[tg\\;a=\\frac{\\sin\\;a}{\\cos\\;a}\\]\n\n\n\n\\[tg\\;a\\;\\cdot ctg\\;a\\;=\\;1\\]\n\n\n\n\\[1+tg^2a=\\frac1{\\cos^{2\\;}a}\\]\n\n\n\n\\[1+ctg^2a=\\frac1{\\sin^{2\\;}a}\\]\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wzory dodawania<\/h3>\n\n\n\n<p id=\"block-f82ff869-cdf5-471a-be6c-b6bad20b2ed4\">\\[\\sin(a\\pm b)=\\sin a\\cdot\\cos b\\pm\\cos a\\cdot\\sin b\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-384ca4f8-b1e3-4ba3-ba79-c82df298a11c\">\\[\\cos(a\\pm b)=\\mathrm{cosa}\\cdot\\cos b\\pm\\sin a\\cdot\\mathrm{sinb}\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-b2881bb4-aede-4028-b0d4-6564fa8099d0\">\\[tg(a\\pm b)=\\frac{tg\\;a+tg\\;b}{1\\pm tg\\;a\\cdot tg\\;b},\\;a\\neq\\frac\\pi2+\\pi n,\\;b\\neq\\frac\\pi2+\\pi n,\\;a\\pm b\\neq\\frac\\pi2+\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-f195cbd8-eaef-4377-bd01-db833bb161dd\">\\[ctg\\;(a\\;\\pm b)\\;=\\;\\frac{ctg\\;a\\cdot ctg\\;b\\pm1}{ctg\\;a\\pm ctg\\;b},a\\neq\\pi n,\\;b\\neq\\pi n,\\;a\\pm b\\neq\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]\ufeff<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wzory podw\u00f3jnego argumentu<\/h3>\n\n\n\n<p id=\"block-c0f2b16a-c734-49ef-b3bd-2a7b94eefa7f\">\\[\\sin2a=2\\sin a\\cdot\\cos a\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-5d6fe6cd-6d17-4f54-bbdf-fddd3869c12a\">\\[\\cos2a=\\cos^2a-\\sin^2a\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-22e1720e-601c-45ab-ae08-5150efb3b008\">\\[tg\\;2a\\;=\\;\\frac{2tg\\;a}{1-\\;tg^2a}\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-b6a13049-497f-44ef-8811-23b60a7fca6c\">\\[ctg\\;2a\\;=\\;\\frac{ctg^2\\;a-1}{2tg\\;a}\\]\ufeff<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wzory potr\u00f3jnego argumentu<\/h3>\n\n\n\n\\[\\sin3a=3\\sin a-4\\sin^3a\\]\n\n\n\n\\[\\cos3a=4\\cos^3a-3\\cos a\\]\n\n\n\n\\[tg3a=\\frac{3tg\\;a-tg^3a}{1-3tg^2a}\\]\n\n\n\n\\[ctg3a=\\frac{3ctg\\;a-ctg^3a}{1-3ctg^2a}\\]\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Formu\u0142a obni\u017cania stopnia<\/h3>\n\n\n\n\\[\\sin3a=3\\sin a-4\\sin^3a\\]\n\n\n\n\\[\\cos3a=4\\cos^3a-3\\cos a\\]\n\n\n\n\\[tg3a=\\frac{3tg\\;a-tg^3a}{1-3tg^2a}\\]\n\n\n\n\\[ctg3a=\\frac{3ctg\\;a-ctg^3a}{1-3ctg^2a}\\]\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wzory przekszta\u0142cania iloczynu funkcji trygonometrycznych w sum\u0119<\/h3>\n\n\n\n<p id=\"block-28c32131-8d54-4a06-9d66-b539d5348c3f\">\\[\\sin a\\cdot\\sin b=\\frac12(\\cos(a-b)-(\\cos(a+b))\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-1bf3433b-f5e8-4338-bb45-513cdc816034\">\\[\\cos a\\cdot\\cos b=\\frac12(\\cos(a-b)+(\\cos(a+b))\\]<\/p>\n\n\n\n<p id=\"block-8bf3e808-9838-426e-9dc9-cf6b29a7e6cc\">\\[\\sin a\\cdot\\cos b=\\frac12(\\sin(a-b)+(\\sin(a+b))\\]\ufeff<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wzory p\u00f3\u0142argumentu<\/h3>\n\n\n\n\\[sina2=\u00b11-cosa2\\]\n\n\n\n\\[\\cos\\frac a2=\\pm\\sqrt{\\frac{1+\\cos a}2}\\]\n\n\n\n\\[tg\\frac a2=\\pm\\sqrt{\\frac{1-\\cos a}{1+\\cos\\;a}}=\\frac{\\sin a}{1+\\cos a},\\;a\\neq\\pi+2\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]\n\n\n\n\\[tg\\frac a2=\\frac{1-\\cos a}{\\sin a},\\;a\\neq\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]\n\n\n\n\\[ctg\\frac a2=\\pm\\sqrt{\\frac{1+\\cos a}{1-\\cos a}}=\\;\\frac{\\sin a}{1-\\cos a},\\;a\\neq2\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]\n\n\n\n\\[ctg\\frac a2=\\frac{1+\\cos a}{\\sin a}\\;,\\;a\\neq\\pi n,\\;n\\in\\mathbb{Z}\\]\n\n\n\n\\[\\sin^2\\frac a2=\\frac{1-\\cos\\alpha}2\\]\n\n\n\n\\[\\cos^2\\frac\\alpha2=\\frac{1+\\cos\\alpha}2\\]\n\n\n\n\\[tg^2\\frac\\alpha2=\\frac{1-\\cos\\alpha}{1+\\cos\\alpha}\\]\n\n\n\n\\[\u0441tg^2\\frac\\alpha2=\\frac{1+\\cos\\alpha}{1-\\;\\cos\\alpha}\\]\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Tabela trygonometryczna niekt\u00f3rych k\u0105t\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n<p>W tej tabeli zapisane s\u0105 warto\u015bci sinus\u00f3w, cosinus\u00f3w, tangens\u00f3w i cotangens\u00f3w niekt\u00f3rych k\u0105t\u00f3w, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 w szkolnej trygonometrii. Tak\u0105 tabel\u0119 warto zawsze mie\u0107 pod r\u0119k\u0105, lub pr\u00f3bowa\u0107 zapami\u0119ta\u0107 jej warto\u015bci. Jest to \u0142atwiejsze ni\u017c si\u0119 wydaje, gdy\u017c niekt\u00f3re warto\u015bci si\u0119 powtarzaj\u0105. Na przyk\u0142ad tg 30\u00b0 r\u00f3wna si\u0119 ctg 60\u00b0 i odwrotnie tg 60\u00b0 r\u00f3wna si\u0119 ctg 30\u00b0.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-regular has-medium-font-size\"><table class=\"has-background\" style=\"background:linear-gradient(180deg,rgb(255,255,255) undefined%,rgb(6,147,227) 40%,rgba(155,81,224,0) 42%)\"><tbody><tr><td><strong>t <\/strong><\/td><td><strong>0<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>30\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>45\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>60\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>90\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>180\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>270\u00b0<\/strong><br><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>360\u00b0<\/strong><br><\/td><\/tr><tr><td><strong>sin t<\/strong><\/td><td>0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac12\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt2}2\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt3}2\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">-1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><\/tr><tr><td><strong>cos t<\/strong><\/td><td>1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt3}2\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt2}2\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac12\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">-1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1<\/td><\/tr><tr><td><strong>tg t<\/strong><\/td><td>0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt3}3\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\sqrt3\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&#8211;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&#8211;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><\/tr><tr><td><strong>ctg t<\/strong><\/td><td>&#8211;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\sqrt3\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">\\[\\frac{\\sqrt3}3\\]<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&#8211;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&#8211;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czym zajmuje si\u0119 trygonometria?<\/h2>\n\n\n\n<p>Trygonometria to dziedzina matematyki, kt\u00f3ra bada zwi\u0105zki mi\u0119dzy k\u0105tami a bokami tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w. Sama nazwa \u201etrygonometria\u201d pochodzi od greckich s\u0142\u00f3w \u201etria\u201d (trzy) i \u201egonia\u201d (k\u0105t). Funkcje trygonometryczne pomagaj\u0105 nam zrozumie\u0107, jak zmieniaj\u0105 si\u0119 boki tr\u00f3jk\u0105ta, gdy zmieniamy jego k\u0105ty. Umo\u017cliwia to rozwi\u0105zywanie r\u00f3\u017cnych zada\u0144, takich jak mierzenie odleg\u0142o\u015bci, wysoko\u015bci budynk\u00f3w, k\u0105t\u00f3w na mapie i wielu innych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na przyk\u0142ad, je\u015bli mamy tr\u00f3jk\u0105t prostok\u0105tny i znamy jeden z k\u0105t\u00f3w oraz d\u0142ugo\u015b\u0107 jednego z bok\u00f3w, mo\u017cemy za pomoc\u0105 trygonometrii ustali\u0107 d\u0142ugo\u015b\u0107 innego boku tego tr\u00f3jk\u0105ta.<\/p>\n\n\n\n<p>Trygonometria ma bardzo szerokie zastosowanie w takich naukach jak in\u017cynieria, astronomia, fizyka, grafika komputerowa, medycyna i inne dziedziny nauki. Nauka trygonometrii pomo\u017ce ci rozwin\u0105\u0107 logiczne my\u015blenie i umiej\u0119tno\u015bci matematyczne oraz znale\u017a\u0107 odpowiedzi na r\u00f3\u017cne pytania dotycz\u0105ce k\u0105t\u00f3w i bok\u00f3w tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p>Trygonometria to jeden z najtrudniejszych dzia\u0142\u00f3w matematyki w szkole \u015bredniej, a zapami\u0119tanie wzor\u00f3w trygonometrycznych i tabeli warto\u015bci funkcji trygonometrycznych wymaga systematycznej pracy. Je\u015bli rozwi\u0105zywanie r\u00f3wna\u0144 trygonometrycznych czy stosowanie wzor\u00f3w dodawania i podw\u00f3jnego argumentu sprawia Ci trudno\u015b\u0107, <a href=\"https:\/\/mathema.me\/pl\/tutors\">korepetytor matematyki online<\/a> z platformy Mathema pomo\u017ce Ci opanowa\u0107 ten materia\u0142 krok po kroku. Indywidualne korepetycje z matematyki to skuteczny spos\u00f3b na przygotowanie do matury z matematyki \u2014 do\u015bwiadczony nauczyciel wyja\u015bni ka\u017cdy wz\u00f3r, prze\u0107wiczy z Tob\u0105 zadania i pomo\u017ce zbudowa\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie przed egzaminem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podstawy trygonometrii, w tym definicje funkcji i g\u0142\u00f3wne to\u017csamo\u015bci, zaczyna si\u0119 uczy\u0107 na geometrii w klasie \u00f3smej, kontynuuj\u0105c w dziewi\u0105tej. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15,"featured_media":60978,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_glsr_average":0,"_glsr_ranking":0,"_glsr_reviews":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3380,37],"tags":[],"class_list":["post-130560","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-algebra-pl","category-blog"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/mathema.me\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/post-cover-60.jpg?fit=1080%2C675&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130560","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130560"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130560\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":226485,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130560\/revisions\/226485"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130560"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130560"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mathema.me\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130560"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}